Busreizen zijn zo erg nog niet
Na wederom een kort nachtje was het zaterdag in alle vroegte tijd om de bus terug te nemen. Ik had een reservering gemaakt bij een maatschappij, Translux, dus ik stond netjes om kwart voor 7 in de rij om mijn ticket op te halen voor de bus een half uur later. Tot ik bij de kassa kom: reservering geannuleerd! Want ik had niet betaald - nee, toen ik telefonisch boekte werd me verteld dat ik zonder problemen kon betalen bij afhalen van het ticket. Nou, niet dus. De bus was helemaal volgeboekt, dus dat feest ging niet door. Ok, wat nu? Cajun was bij me en we besloten allereerst om rustig te blijven en vervolgens te kijken wat de mogelijkheden waren. Uiteindelijk vonden we een maatschappij die twee uur later ook mijn kant (Malelane) uitging, maar Nelspruit als eindbestemming had, wat betekende dat ik vanaf Nelspruit een combi richting Malelane moest nemen. Dat klonk niet al te ingewikkeld, dus ik besloot dat ticket maar te boeken.
Met hun enigszins spirituele achtergrond zeiden Susie en Cajun dat het vast een reden had dat ik niet met deze bus meekon. Ik wist dat nog niet zo zeker, maar toen ik even later aan de koffie zat bedacht ik me dat ik mijn extra tijd goed kon gebruiken om te kijken of ik treintickets kon boeken (waarvoor vertel ik zo). Toen dat lukte was ik erg blij, en blijkbaar straal je dan uit dat je lekker in je vel zit. Want al voordat de bus vertrok raakte ik in gesprek met een heel leuk echtpaar dat zelfs hun nummer gaf, mocht ik in Nelspruit in de problemen komen, en in de bus zelf bleek de passagier naast mij een hele interessante en intelligente gesprekspartner, die me van alles vertelde over Zuid-Afrika, over dingen als de criminaliteit, blank versus zwart nu, heel boeiend.
Toen de bus na een paar uur een stop maakte bij een tankstation sprak de vrouw die voor me zat me aan, want ze had blijkbaar een deel van mijn gesprek met de jongen naast me opgevangen. Ze wilde zo ongeveer alles van me weten, wat ik deed voor vrijwilligerswerk, hoe het was in Swaziland, of het niet eng was om in je eentje een combi te nemen 'met al die zwarte mensen'... serieus. Later in het gesprek gaf ze openlijk toe dat ze inderdaad van de apartheidgeneratie was en dat niet goed los kon laten. Het feit dat haar dochter bevriend was met 'zwarte' mensen vond ze prima, goed zelfs, maar ze moest er toch niet aan denken dat ze met een niet-blanke partner thuiskwam... Het verschil met haar buurman, een jongen van 20 die de apartheid niet bewust heeft meegemaakt was daarom des te interessanter. Hij vertelde dat hij zijn eerste bezoek aan een donkere jongen in een township ook erg spannend vond, maar dat ze nu vrienden waren en hij er zonder problemen naartoe ging. Het lijkt erop dat de blanke apartheidgeneratie vooral ook een diepgewortelde angst heeft voor niet-blanken, die maar moeilijk overgaat. Al met al gaf het me weer veel stof tot nadenken - en een reis die stukken sneller ging dan ik dacht
Eenmaal terug in Swaziland voelde het toch wel als thuiskomen. Ondanks dat ik de eerste avond meteen in het donker in een dikke onweersbui in mijn huisje zat - waar ik uiteraard ook een grote spin tegenkwam. Welcome back dus, op zijn Swazi's! Wat ook een verschil is met Jo'burg is de hitte. Was het daar prima uit te houden met zonnig warm weer, de eerste dagen hier waren zo drukkend heet dat bij elke stap die je zette het zweet je uitbrak. Gelukkig is de drukkende hitte sinds een paar dagen weer over, maar gisteren haalde het kwik voor het eerst de 40 graden! Als je bedenkt dat de thermometer in de schaduw hangt... lekker warm dus. Een groter verschil met Nederland nu kan ik me ook haast niet indenken. En eerlijk gezegd heb ik ook nauwelijks een kerstgevoel. Eergisteren was ik in de supermarkt in Piggs Peak en daar hangt dan ineens een kerstboom - oh ja, kerstmis. Ook aan de toegenomen drukte merkte je wel dat er iets gaande was, maar kerst... kindje in de kribbe en rendieren in de sneeuw enzo, nee. Waarschijnlijk gaan we met kerst ook gewoon hiken, als het nog steeds zo heet is dan is een van de watervallen hier in de buurt een prima bestemming. En sowieso komt Jennifer 1 hier vanavond, Victoria misschien ook, dus het wordt in elk geval gezellig.
Na kerst wordt het ook leuk, want ik ga Oud&Nieuw met Jennifer 1 + 2 en Victoria vieren in... Kaapstad!!
Ik heb geen idee wanneer ik weer achter mijn laptop kan kruipen om een blog te typen, dus daarom wens ik iedereen bij deze hele fijne, warme feestdagen en alvast een heel goed begin van 2010!!
Braai, biltong en boerewors
Nog een paar dagen Zuid-Afrika dus en dan ga ik weer terug naar Swaziland. Wat ik tot nu toe heb gezien van de omgeving hier is dat het toch wel behoorlijk West-Europees is. Vorige week woensdag zijn we bijvoorbeeld naar de film geweest - in een té kitch namaak-Italiaans dorp, compleet met wolken op het plafond, zo fout dat het weer leuk werd. We hebben 2012 gezien, typisch Hollywood maar een prima film. Vooral één van de eindscènes waarin het nieuwe hoogste punt van de wereld bekend wordt gemaakt veroorzaakte veel gelach in de bioscoop - namelijk Drakensberg hier in Zuid-Afrika! Vrijdag ben ik met Susie en Cajun uit eten geweest bij een erg goede Chinees, zaterdag en zondag hebben we onder andere wat gewinkeld, echt dingen die je thuis in Nederland ook doet. Het verschil met het Westen is alleen wel dat het nog steeds Afrika is, en dat zie je bijvoorbeeld wanneer je voor het stoplicht staat en een straatverkoper met nephorloges, geripte cd's of kinderspeelgoed zijn eten voor die dag bij elkaar probeert te scharrelen. Ook is Johannesburg één en al hekwerk, compleet met toegangspoorten, camera's en beveiliging. Vlakbij die geweldig ingerichte bioscoop reden we langs een aantal gated communities, waar je dus echt achter muren woont in allemaal hetzelfde huisje met een klein lapje gras voor je deur. Kinderen komen niet buiten zonder auto, en dan nog hoor je verhalen over gewapende bendes die met zijn tienen 's nachts je huis binnendringen en je vastbinden. Kortom, vrijheid heeft hier duidelijk een andere betekenis. Voor Susie en Cajuns land geldt dat gelukkig niet, het is vooral in en rondom Jo'burg waar je dat merkt.
Het leuke van deze twee weken is ook dat ik hier echt ingewijd wordt in de Zuid-Afrikaanse eetgewoonten. Afgelopen zondagavond regende het helaas pijpestelen, dus het vlees moest binnen klaargemaakt worden, maar officieel hadden we 'de 3 b's' - braai, biltong en bier. Een braai (barbecue) is echt typisch Zuid-Afrikaans. Als het maar even kan steekt de Zuid-Afrikaan het vuur aan en wordt er volop vlees gebraaid. Biltong is gedroogd vlees dat je zo eet, vaak rund maar wild kan ook, zoals impala of buffel. Voor de mens'n uut 't Noord'n: het is vergelijkbaar met goed gekruide droge worst, erg lekker dus. Omdat dinsdag een koude en winderige dag was, hadden we stevige kost nodig. Het ontbijt bestond daarom uit pap, 'boerewors' (wat overigens ook uitstekend op de braai kan) en een gebakken ei - hmmm! Daarnaast zijn er hier ook veel Britse eetgewoonten, zoals scones, crumpets (een soort opgevouwen pannekoekjes) en toast met marmelade. Vooral Susie kookt zo, terwijl Cajun met een half-Duitse achtergrond weer hele andere dingen op tafel zet, zoals rindfleischsuppe. Je kunt mij over het algemeen de meeste dingen wel voorschotelen, maar het smaakt me hier allemaal erg goed heb ik gemerkt. Flink hardlopen dus maar tussen de bedrijven van de cursus door
Sowieso kan ik het erg goed vinden met zowel Susie als Cajun. Aangezien Fanboy en Nonhlanhla in de buurt wonen was ik afgelopen weekend de enige die hier bleef. Susie en Cajun hebben me aardig wat van Jo'burg en Pretoria laten zien, vooral in Jo'burg kreeg ik een echte sight seeing tour, compleet met oriëntaals winkelcentrum. Met name met Susie heb ik erg goede gesprekken, ze heeft me heel veel verteld over haar jeugd in Zimbabwe en het leven in apartheid in Zuid-Afrika daarna. Je kunt je als Nederlander gewoon niet voorstellen dat je kindertijd op je twaalfde definitief voorbij is, wanneer je op een middag nietsvermoedend uit school komt en je vader je een geweer in de hand drukt, met de boodschap dat je jezelf moet gaan leren verdedigen. Ook de verhalen over hoe de apartheid hier was maakten veel indruk op me. Woorden als Secret Police zeggen genoeg... Het doet me nog meer beseffen dat de vrede en vrijheid waarin we in Nederland opgroeien en leven absoluut niet vanzelfsprekend is. Ook met Nonhlanhla en Fanboy, die hun wortels in de Zulucultuur en in Zimbabwe hebben, heb ik veel gesprekken over gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen. Als je hier wilt trouwen, dan moet je vriend eerst 'lobola' betalen aan je vader. In Swaziland is dat ook zo, daar is het zelfs nog echt 'lobola' (= vee, meestal koeien), maar hier gaat het om geld. De consequentie is dat veel mannen het idee krijgen dat ze hun vrouw gekocht hebben - en dus ook behandelen als hun bezit. Ik legde uit hoe het bij ons in Nederland gaat, hoe vrij wij zijn in bepalen of je überhaupt wilt trouwen of niet, en dat maakte veel indruk.
Vanuit Nederland begreep ik dat het bij jullie vriest, en niet een beetje! Raar idee terwijl ik nu in de schaduw van een boom buiten zit te typen. Het aparte is dat ik, uiteraard op de mensen na, Nederland zelf nog geen seconde heb gemist. Dat platte, aangeharkte landschap valt in het niet bij de ruige bergen en bijzondere bomen en planten hier. Maar het woord 'natuurijs' maakt toch wel iets bij me los... ik hoop echt voor jullie dat het schaatsweer wordt! Alvast veel plezier en tot gauw!
Pepernoten en Permaculture
We reden steeds dichter naar de stad toe, toen ik ineens de 'Ponte City' zag opdoemen. Toevallig had ik een paar weken geleden in een krant die Kathy mee had genomen een artikel gelezen over dat gebouw, dat zo ongeveer symbool staat voor het verval van het oude zakencentrum van Jo'burg. Ooit neergezet als een architectonisch paradepaardje, nu huizen er vooral hoeren, zwervers en drugsdealers, en schijnt het een populaire plek te zijn om zelfmoord te plegen. Een nogal luguber verhaal dus, maar eigenlijk was ik stiekem ook wel benieuwd naar dat gebouw. Wat bleek: we reden er recht op af! Het busstation in Jo'burg ligt namelijk middenin dat oude centrum (Hillbrow), dus ik had de kans om vanaf mijn veilige busstoel eens goed rond te kijken wat er over was van ooit een modern en welvarend centrum. Erg apart, en heel intrigerend. Gelukkig hoefde ik er pas in Pretoria uit
Eenmaal hier aangekomen was er eten en zowaar een warme douche (extra fijn als je dat niet meer gewend bent). Susie en Cajun zijn heel aardig en gastvrij, en wonen op een mooi stukje land. Ik moest alleen even wennen aan het licht van de stad 's avonds, de overkomende vliegtuigen en de snelweg vlakbij - dat alles is namelijk heel erg on-Swazi. Toen de cursus maandagochtend begon kregen we al vrij snel een rondleiding over het hele terrein. Wat ik niet wist vantevoren is dat het hier niet puur en alleen om Permaculture en het hoe & wat betreft verbouwen van gewassen gaat, maar Susie en Cajun zijn zogezegd ook nogal spiritueel. Maandagavond zat ik dus bij een sessie naast een net afgebouwde 'Peace Chamber of Sound', waarbij er een vuur werd aangestoken. Tijdens dat vuur was iedereen stil en werd er gebeden voor wereldvrede en voor de oceaan. Jaja... ik heb tegen mezelf gezegd dat ik gedurende de tijd dat ik hier ben mijn scepsis overboord moet zien te gooien en het gewoon maar op me af laat komen. Dat lukt niet altijd even goed (ik ben de oceaan geloof ik vergeten), maar ik doe mijn best. Ergens sta ik ook wel voor open voor dit soort dingen, maar het moet niet té zweverig worden. Zeker die eerste cursusdag gisteren was ik meer bezig met wat ik die dag allemaal gezien en geleerd had dan met wereldvrede, maar goed, wie weet hoe ik over een week praat...
En dan de cursus zelf natuurlijk! Ik schrijf inmiddels donderdag en tot nu toe is het erg leuk en interessant. Normaal gesproken wordt de Permaculture Design Course aan een groep van gemiddeld 16 mensen gegeven, maar wij zijn slechts met zijn drieën en soms vieren. Dat is juist leuk, want nu krijgt iedereen volop de ruimte voor vragen en opmerkingen, plus je leert elkaar goed kennen. De eerste dag kregen we de basisbeginselen van Permaculture uitgelegd en gingen daar met allerlei voorbeelden mee aan de slag. Het idee achter Permaculture is eigenlijk heel eenvoudig: doe zoals de natuur het doet, en je krijgt met zo min mogelijk moeite zoveel mogelijk voor elkaar. Vergelijk het maar met een bos: daar groeit alles immers ook vanzelf. Voeg bij dat idee het holistische principe dat alles met elkaar verbonden is en daardoor ook meerdere functies heeft, en je hebt de basis. Om een voorbeeld te geven wat we doen: gisteren hebben we het uitgebreid over water gehad en wat je daarover moet weten wanneer je een stuk land gaat inrichten (wat de gemiddelde regelval per jaar is, waar het hoogste punt is op je land, hoe je water kunt afremmen etc.). En vanochtend leerden we hoe je de helling van een stuk land kunt meten met niets meer dan een stuk touw, 3 stokken, een liniaal, een steen en wat tape. Vervolgens gingen we een 'swale' graven, een soort geul die het regenwater opvangt. Je voorkomt daarmee dat je land overstroomt én je kunt op die swale planten laten groeien - 2 vliegen in 1 klap dus. Ik kan nog tig van dat soort voorbeelden noemen, maar het belangrijkste is dat ik steeds meer leer over hoe slim moeder natuur het eigenlijk allemaal bedacht heeft, en hoe wij dat zo makkelijk en duurzaam mogelijk kunnen kopieëren.
Ondanks het volle programma van de cursus kan ik hier ook lekker bijkomen van de vorige week, die gek genoeg best wel druk was. Dat had voornamelijk te maken met de zeecontainer vol tweedehands schoolmeubilair vanuit de UK die maandagmiddag het terrein van Vusumnotfo opgereden werd. Ze lijken zo klein als je ze met zijn honderden op een boot in de Rotterdamse haven ziet, maar als zo'n zeecontainer op een vrachtwagen in je achtertuin staat, dan is het echt een enorm gevaarte. En er kan verschrikkelijk veel in! In totaal hebben we met een man of 10 zo'n 600 stoelen, 350 schooltafels, 10 archiefkasten, 2 piano's, meer dan 50 dozen boeken en nog honderden dingen uitgeladen - zonder laadklep, dus alles moest van 2,5 meter hoog getild worden. Uiteraard gedurende de drukkende hitte, met halverwege een knetterende plens- en onweersbui op ons hoofd. Al dat meubilair wordt verdeeld onder 7 scholen en moest gedurende de rest van de week dus geordend worden. Kathy's complete veranda stond vol met stoelen, op de veranda van James waren een paar schoolborden neergezet en in de trainingsruimte kon je door de tafels het bos niet meer zien. En je wilt niet weten hoeveel kauwgum er onder al die schooltafeltjes zat... brrr.
Voordeel van al dat meubilair was dat we in elk geval genoeg stoelen hadden voor wie er maar langskwam. Vooral vrijdagavond was dat erg handig, want dat was Sinterklaasavond!
Ik ga nu maar eens kijken hoe en waar ik mijn weblog online kan zetten, want dat moet ik hier ook weer even uitvinden. Zal ongetwijfeld minder moeilijk zijn dan in Swaziland, want de plek waar ik zit is eigenlijk gewoon Westers en vlakbij de stad. Ik heb al beltegoed gekocht, dus als het via mijn laptop lukt zou mooi zijn... Bij deze veel Zuid-Afrikaanse groeten en tot gauw weer!
Uit in Swaziland: Zimbabweaanse band in House on Fire!
Jaa, die titel moest ik echt nog een keer gebruiken, haha! Voor degene die 'm niet begrijpt: in mijn vorige baan bij Rotterdam Marketing schreef ik de tweewekelijkse nieuwsbrief 'Uit in Rotterdam'. Maar ja, aangezien Swaziland nu niet bepaald bekend staat om zijn uitgaansleven, was die titel niet echt van toepassing. Tot nu dus, want vorige week smste Victoria me dat er een band optrad in House on Fire, het (waarschijnlijk enige) podium hier. Livemuziek, dat was een tijd geleden... dus ja, daar had ik wel oren naar. Zaterdag dus richting Mbabane gereisd, en nadat ik na 3 uur internettijd eindelijk een file van 50Mb had verzonden (ja, echt) was ik wel toe aan een beetje ontspanning. Dus op naar het hostel in de buurt en vervolgens richting House on Fire. Toen we daar aankwamen keek ik mijn ogen al uit, want er waren verkeersregelaars en speciaal ingerichte parkeerplaatsen... en heel veel mensen! Wat bleek, het concert was niet binnen, maar er was een heus buitenpodium ingericht, met rondom eten en drinken, vuurkorven, bankjes, lichtjes... gewoon een klein festival dus! Het weer was perfect, de mensen lekker gemixtvan Swazi's enZimbabweanen totexpats en vrijwilligers, en de muziek was goed! Oliver Mtukudzi, een vrij bekende Zimbabweaanse muzikant, trad op. En zingen en dansen dat hij deed, echt super! De menigte ging helemaal uit haar dak, echt leuk. Na ruim 3 uur spelen werd er nog meer swingende muziek gedraaid, en toen dat eenmaal afgelopen was hoorde ik van binnenin House on Fire ineens zeer dansbare beats komen... er was gewoon een heuse dj ingevlogen die de zaak omtoverde tot een club! Zeker als je niets verwacht vantevoren dan zijn dit soort dingen echt heel erg leuk.
Ik heb tot een uurtje of 2 gedanst, toen werd het gehalte dronken Swazi's en backpackers me iets te hoog en ben ik samen met een bevriende PeaceCorpsvrijwilliger van Jennifer en Victoria, ook een Jennifer (laten we haar Jennifer 2 noemen) terug naar het hostel gegaan. Want er stond nog meer op het programma dat weekend, namelijk een hike in de bergen de volgende dag. Die begon echter al om een uurtje of 8, dus Jennifer 2 en ik wisten niet zeker wat we zouden doen. Toen om kwart over 6 de wekker ging was ik ook heel ernstig aan het twijfelen... maar Jennifer 2 zei dat ze nog steeds wilde gaan, dus ok, douchen, ontbijten en met de combi richting Mbabane. Ik voelde me wel wat instabiel, maar gek genoeg werkt het na een korte nacht juist goed om iets actiefs te doen. Zeker toen we na een paar uur lopen in de toch wel warme zon het doel van de hike bereikten: de waterval! Eerst schoenen uit en pootje baden, maar toen ik een paar anderen op een gegeven moment zag zwemmen ben ik er ook maar ingesprongen in mijn ondergoed. Je kon zelfs onder de waterval staan en er doorheen zwemmen! Met een spannende raft-ervaring van afgelopen september nog in mijn achterhoofd ben ik iets voorzichtiger geworden betreft wild water, maar uiteindelijk heb ik het toch gedaan. Heel apart om die zware waterval op je rug te voelen, maar erg gaaf!
Afgelopen weekend heb ik voor mijn gevoel echt even bijgetankt, ik voel me weer helemaal happy. Vorige week was namelijk ineens best wel druk, en daardoor af en toe ook een beetje hectisch. Dinsdag was er bijvoorbeeld een community-meeting over welvaart voor jonge Swazi mannen, om ze te laten nadenken over wat dat nu precies is, welvaart. Daarvoor moesten ze eerst hun eigen community letterlijk in kaart brengen, dus wie woont waar precies en waar is de kerk, de school, de winkel etc. Daarna werd ze gevraagd hoe ze welvaart zien, dus wat versta je precies onder 'rijk', 'gemiddeld' en 'arm'. Hoeveel vrouwen en kinderen heeft iemand die rijk is, en wat eet je als je arm bent, dat soort dingen. Daarna werd vertrouwelijk gevraagd wie uit die community rijk, gemiddeld en arm was, en die aantallen werden vervolgens besproken. Het idee achter de workshop was om jonge mannen, die potentie hebben om hun leven te veranderen, te laten inzien wat rijk en arm is en waarom, en ze tips te geven hoe ze daar wat mee kunnen doen. Ondanks dat alles in SiSwati was, kreeg ik de sfeer uiteraard wel mee, en die was erg actief en positief.
Een geslaagde workshop dus, waar vooraf wel aardig wat voorbereiding voor nodig was. Je kunt hier nu eenmaal niets organiseren zonder dat er eten is. Normaal gesproken vraagt Kathy bij dit soort dingen dan ook twee dames om te koken. Maar aangezien we nu met een klein groepje waren, werd de catering gedelegeerd naar... mij. Dat betekende de avond vantevoren voor 8 mensen koken en de volgende dag voor in totaal 40 mensen soep maken, in grote pannen op een klein fornuis, in een keuken die ik niet kende met een oven waarvan niemand wist hoe hij werkte, zo bleek op het moment dat hij aanmoest. Vond ik dus wel spannend. Zeker omdat mijn kookkunsten, waarvan ik zelf niet altijd even overtuigd ben, door allemaal Swazi's beoordeeld zouden worden. Ik had bedacht om aardappelsoep te maken, dat vult goed en is niet al te ingewikkeld. Leuk idee, maar dan heb je uiteraard aardappels nodig... en die waren die dag nergens in de buurt te krijgen. Dus, snel een change of plans: ik ging het met bonen doen. Prima, maar de bonen die je hier kunt kopen zijn zo rauw als maar kan en moeten dus eerst uren in de week liggen en daarna zacht gekookt worden. Gelukkig wisten wat mensen om me heen hoe dat werkte, dus ook dat kwam goed. Het was wat stressen de ochtend van de workshop om de soep af te krijgen, met wat misverstanden en opmerkingen her en der, maar uiteindelijk is het gelukt en smaakte hij ook nog prima. Op zich heel fijn natuurlijk, maar nu loop ik wel het risico dat ik vaker gevraagd wordt om de catering te doen
Ook was ik vorige week een middag in Mbabane om internetdingen te doen, en jawel, het was wéér spannend met de bus! Echt, dat geeft me soms wel stress hoor, het idee dat ik misschien niet thuiskom die dag. Maar het ligt er gewoon echt aan dat internet hier vaak zo'n dagtaak is, dat je zodra je er eenmaal achter zit je ook echt alle opgespaarde dingen wilt doen en dus de tijd vergeet. Dit keer moest ik een buitenlandse betaling doen via mijn internetbankieren, en dat duurde zooooo lang... maar ja, die kun je dus niet halverwege afbreken. Ook de file die ik zaterdag moest verzenden via yousendit, echt, wat een gedoe. Uiteindelijk lukte het pas op de computer van de beheerder, die me een krantje met Sudoku gaf terwijl zijn computer bezig was. 2%.... 3%.... dan duurt het dus zo 3 kwartier. Volgens de eigenaar was zijn satellietverbinding kapot gegaan door de heftige regens van een paar weken geleden, waardoor hij nu weer terug was bij af - een telefoonlijntje dus. Pas als je hier een tijdje bent besef je pas hoeveel clicks en pagina's je wel niet bekijkt, en hoe vreselijk omslachtig sommige websites zijn ingericht. Plus dat elke extra pagina dus wachten betekent. Een goede training in mijn geduld, echt... Daarom ga ik vandaag op tijd naar Malelane in Zuid-Afrika, in de hoop alle internetdingen ook op tijd af te hebben.
Vanaf komende zondag zit ik overigens voor twee weken in Zuid-Afrika, omdat mijn Permaculture-cursus maandag al begint. Ik hoop stiekem een beetje op een redelijke verbinding, wie weet kan ik zelfs wel een keertje skypen... En drie keer raden wat we hier overmorgen gaan vieren: Sinterklaas! Een tijdje geleden had ik het met Kathy en (toen nog) Linnea over tradities, en of er ook typisch Nederlandse tradities zijn. Ik dacht eerst van niet, maar Sinterklaas is dat natuurlijk absoluut wel! De uitleg over een statige, blanke man met zwarte, ietwat idiote helpers viel hier overigens wel een beetje vreemd
P.S. Ik lees de reacties op mijn vorige blog nu en krijg wederom een grote glimlach - echt bedankt weer, superleuk om te lezen!
Combi's, collega's en een cursus
De enige dag vorige week dat het weer nog een beetje redelijk was was woensdag. Ik had aardig wat te doen betreft mail en internet, dus was van plan om richting Malelane of Mbabane te gaan. Kathy vroeg me toen of ik iets kon ophalen voor haar in Manzini, waar ik op mijn bliksembezoek aan de Spar op mijn aankomstdag na nog niet eerder geweest was. Dus ja, graag - altijd leuk om weer een nieuwe plek te ontdekken. James bracht me 's ochtends naar de bushalte hier vlakbij, en in no time zat ik in de combi die me naar Buhleni bracht, waar ik moest overstappen. Daar was een snelbus naar Manzini, die me een uur later netjes afleverde op het busstation. Nadat ik mijn boodschap voor Kathy had gedaan, vond ik een tentje waar ze serieus cappuccino serveerden, mmmmmmh! Daarna ben ik verder de stad ingegaan, want Manzini is zeker in vergelijking met Mbabane toch wel meer een stad te noemen, zeker betreft alle winkels. Ik heb mezelf dus getrakteerd op een paar uurtjes shoppen - dat was echt zo lang geleden! Niet dat ik veel gekocht heb, ik ben streng geweest en heb alleen gehaald wat ik nodig had, maar toch, het was even heel erg lekker om te doen. Ook internet was relatief snel en betaalbaar, dus voor ik het wist zat ik er een paar uur achter. Toen keek ik op een gegeven moment op mijn horloge en zag ineens dat het al kwart voor vijf was. Shit, ik moest natuurlijk wel weer terug naar huis met het openbaar vervoer... dus snel richting busstation gegaan. Maar helaas, de snelbus was al weg, dus ik moest met een gewone combi richting Buhleni. Die wachten op een busstation altijd totdat ze helemaal vol zijn, dus we gingen pas om half zes weg... toen kreeg ik het toch wel een beetje benauwd. Zou er nog wel een combi zijn in Buhleni om me naar huis te brengen? Een paar weken geleden had ik een zelfde soort situatie met Linnea toen we uit Malelane (Z-A) kwamen en we niet zeker wisten of er bij de grens nog wel een combi naar Ngonini ging. Toen hadden we geluk, maar dit keer wist ik het niet zo zeker. Op het moment dat de combi in Buhleni arriveerde was het al aan het schemeren, en bizar genoeg leek het alsof alle vrouwen er van de aardbodem verdwenen waren. Ik stond dus midden tussen de kerels, waarvan er eentje riep dat er zo een combi zou komen, een andere zei dat er over een half uur eentje zou komen, weer een aantal anderen me vroegen hoeveel geld ik had en dat ze me wel naar huis wilden brengen, en nummer zoveel zei 'You're beautiful' en 'I wanna be your friend'... dus toen stond ik voor een dilemma. Zoals de meeste mensen wel weten heb ik altijd wat moeite met het inroepen van hulp, aangezien ik graag alles zelf wil doen en regelen. Ik vond ook eigenlijk dat ik zelfstandig naar huis moest zien te komen - het was immers mijn eigen schuld dat ik zo laat was. Maar toen dacht ik bij mezelf: volgens mij is het nu tijd om dit principe overboord te zetten, aangezien het niet veilig is om met één van deze mannen mee te gaan. Ik moest een paar keer slikken, maar heb toen James gebeld, die me sowieso al zou ophalen van de bushalte vlakbij huis. Hij vond het uiteraard geen probleem en was al onderweg, dus hij heeft me bij Buhleni opgepikt. James en Kathy moesten erom lachen dat ik door dat internetten de tijd was vergeten, dus was het punt niet. Nee, het ging meer om mijn eigen gevoel, een soort principiële trots die ik in dit geval overboord moest zetten. Conclusie: ik heb weer wat geleerd
Sowieso kan ik eigenlijk altijd wel een beroep doen op James om me op te halen of wat dan ook voor me te doen. Ik weet niet zeker of ik het al eerder over mijn collega's hier heb gehad, maar zo niet, dan wordt het hoog tijd voor een introductie. De naam James komt wel vaker voor in mijn weblog, hij is degene die doordeweeks naast me woont en me van het vliegveld heeft gehaald. James is ergens in de 40 en heel vriendelijk en joviaal, een echte leraar en trainer. Hij staat ook regelmatig voor allerlei groepen zoals op de hiv-aidsmanifestaties, en ook bij de gardening workshops gaf hij een groot deel van de trainingen. Mijn tweede collega is babe Mamba, die eigenlijk Sam heet maar vanwege het feit dat hij al een wat oudere vader is wordt hij altijd respectvol aangesproken met babe en zijn achternaam. James wordt bij officiële gelegenheden ook wel eens babe Tsabedze genoemd, maar hier is hij gewoon James. Babe Mamba is om het zo te zeggen geen typische Swazi, want hij is heel precies en heeft een grondige hekel aan te laat komen. Dat werkt dus heel prettig samen, aangezien je met hem alles perfect kunt regelen. Minpuntje daarbij is dat hij soms wat overbezorgd is over of dingen wel goedkomen, een beetje een controlfreak dus. Maar tegelijkertijd ook een man met verhalen, over dat hij vroeger in de mijnen heeft gewerkt in Zuid-Afrika, echt bizar om te horen. En hij verstaat zelfs een beetje Afrikaans, dus een paar woorden Nederlands begrijpt hij ook, erg leuk! James en babe Mamba werken hier beide al een aantal jaren, met daarnaast Phinda die hier nu ongeveer een jaar in dienst is. Ja, met die naam moet hij maar niet in Nederland gaan wonen, maar door de h erin klinkt het hier nog net een beetje beter. Phinda werkt voornamelijk in de tuin van Vusumnotfo, wat hij ondanks dat hij nooit de kans heeft gehad om een opleiding te volgen erg goed en zelfstandig doet. omdat zijn Engels niet geweldig is, probeer ik met hem mijn SiSwati wat te oefenen. Vaak wanneer ik hem zie vraag ik weer een nieuw woord, wat ik de ene keer wel onthou en de andere keer niet, en hij moet altijd erg lachen om hoe ik stuntel met alle slis- en klikklanken. Dus ondanks dat we niet veel met elkaar kunnen praten heb ik wel veel lol met hem. En, last but definitely not least: Kathy zelf natuurlijk. Zij is de directeur van Vusumnotfo en degene waarvoor en waarmee ik samenwerk. Kathy weet ontzettend veel over hoe Swazi's en Swazi communities werken, en vooral ook hoe niet. Ze heeft echt enorm veel ervaring met ontwikkelingswerk en het opzetten van projecten. Naast dat ik veel van haar kan leren, heeft ze ook een heel goed gevoel voor humor waarmee ze elke tegenslag weet te relativeren. Volgens mij is dat ook de enige manier waarop je het zo lang kunt volhouden hier - ze woont namelijk al zo'n 25 jaar in Swaziland. Ik kan het erg goed met haar vinden en werk heel prettig met haar samen - echt, Vusumnotfo is een hele goede plek om te zijn als vrijwilliger, want je ziet en leert er enorm veel.
Qua werk was het afgelopen week redelijk rustig. Kathy kwam maandagavond terug uit Senegal, en dinsdag was er direct een training voor pre-school teachers hier waarvoor ik allerlei informatie op orde heb gebracht. Maar daarna was Kathy zo druk met het bijwerken van alle achterstanden, dat ze niet toekwam aan het bespreken van de database. Aangezien Jon nu ook bezig is met allerlei aanpassingen en ik daarop moet wachten, ligt dat nu even stil. Gelukkig zijn er altijd wel andere dingen te doen hier, zoals die pre-school administratie en het communicatieplan. Ook hadden we donderdag een paar uur durend overleg met Kathy, James en babe Mamba, over wat er de komende tijd allemaal op het programma staat en wie wat doet. Het leuke van mijn werk bij Vusumnotfo is, dat ik met zo ongeveer alle activiteiten die er zijn mee kan doen of kan helpen, waardoor ik heel veel leer over hoe dingen hier werken. En of het nu fotograferen, meehelpen koken of structuur aanbrengen in de administratie is, ik vind het allemaal even leuk, en het zorgt voor lekker veel afwisseling. De community-activiteiten lopen nu echter langzaam wat terug, vanwege het einde van het schooljaar en de zomervakantie die binnenkort begint. Sowieso ligt vanaf half december tot minstens midden januari het hele land praktisch op zijn gat, vanwege de vakanties en de feestdagen (voorzover ze hier tenminste kerst vieren). Ook en vooral is er ergens eind december, begin januari een traditionele ceremonie rondom de koning, Inqala genaamd (ja, met de q als klikje - probeer dat maar eens uit te spreken!). Ik weet nog niet precies wat dat inhoudt, maar iedereen zegt dat ik het gewoon maar moet gaan zien - ben benieuwd... Los van alle vakanties kwam Kathy pasgeleden ook met een voorstel. In december is er in Johannesburg een tweeweekse cursus Permaculture, dus over het gardening-principe waarin Vusumnotfo de deelnemers van 'mijn' Food Security-project traint. Kathy zou er zelf een week naartoe gaan, maar vanwege alle drukte redt ze dat niet. Nu vroeg ze mij of ik het interessant zou vinden om deze cursus te volgen. Het kost wel wat, maar ik heb tenslotte ook nog wat spaargeld, en dit lijkt me een mooie investering. Hiermee geef ik een soort extra verdieping aan mijn tijd en databasewerk hier, en wie weet waar ik het ooit nog voor in kan zetten. Gezien de teruglopende community-activiteiten is de timing ook perfect, dus: ik ga in december 2 weken naar Johannesburg!
Om te voorkomen dat ik mijn combi weer mis vandaag
Hoe het gezoem van de koelkast een mooi geluid wordt
De afgelopen week heeft het hier 's avonds vaker wel geonweerd dan niet. Ik begin er aan te wennen, ondanks dat ik het nog steeds niet heel erg prettig vind. Swaziland schijnt overigens een van de gebieden ter wereld te zijn waar het relatief veel onweert - kan me er iets bij voorstellen. Ook het aantal sterfgevallen door blikseminslag ligt hier erg hoog, vandaar dus dat ik altijd erg voorzichtig ben en me het liefst niet buiten waag. Best lastig soms als je naar de wc moet of wat uit de keuken wilt halen, maar goed, als je een bui ziet aankomen kun je dat meestal wel timen. Het irritante van onweer en de bijbehorende regen is helaas ook dat de electriciteit om de haverklap uitvalt, soms zelfs al wanneer het alleen maar motregent! Het is dus zaak om goed op te letten wat je koopt en in de koelkast of diepvries stopt, aangezien die niet betrouwbaar meer zijn. Zaterdagavond heb ik mijn stuk vlees voor de zekerheid maar aan de honden gegeven, omdat de koelkast zo vaak aan en uit was geweest dat ik het niet zeker meer wist. Ook aan het water kun je duidelijk zien dat het veel geregend heeft - toen ik vanochtend kokend water in mijn kopje goot, zag het er al uit als thee voordat ik er überhaupt een zakje in had gedaan! Nou ja, het is gelukkig alleen maar zand, dus je wordt er verder niet ziek van. Ben ik straks mooi glad gepolijst van binnen
Omdat ik hier vanaf donderdag tot en met maandag dus alleen zou zijn, besloot ik dat het tijd was voor gezelschap. Vrijdag ben ik samen met Jennifer richting Victoria's homestead gegaan, die voorbij Piggs Peak ligt. Victoria woont in een hele mooie ronde hut op een soort plateau halverwege een heuvel, wat een prachtig uitzicht geeft. We hebben bij haar gegeten en aangezien het openbaar vervoer hier na zessen stopt, zijn we ook blijven slapen. Het onweerde opnieuw behoorlijk hard, maar bij Victoria bleef de stroom het doen, dus we hebben gezellig een filmpje gekeken op haar laptop. De volgende dag zijn we een paar uur gaan wandelen, de berg af richting de rivier beneden. Gaandeweg de tocht ging de zon feller schijnen, dus toen we eenmaal weer boven waren kon je onze T-shirts uitwringen. Maar het was leuk om te wandelen en met wat mensen uit Victoria's community kennis te maken. Zondag heb ik dat met Jennifer in haar buurt gedaan, dus ook daar overal handjes geven en vaak je naam zeggen. Dat was overigens wel wennen, vooral in mijn eerste weken hier: mensen vragen je als ze je aanspreken direct hoe je heet, waar je woont en wat je doet, vaak ook nog op vrij dwingende toon. Kun je je voorstellen dat in Nederland een wildvreemde je op straat aanspreekt, je dan weliswaar eerst even snel vraagt hoe het met je gaat, maar vervolgens meteen wil weten hoe je heet en wat je hier doet! Behoorlijk onbeleefd en nogal persoonlijk vond ik dat, ik moest er erg aan wennen dat mensen dat allemaal plompverloren aan je vragen. En niet alleen je voornaam, maar ook je achternaam, Swazi én Nederlands, ze willen alles weten. Maar hier schijnt het juist beleefd te zijn om daarnaar te informeren. En vanwege het feit dat er hier in de omgeving weinig mlungu's zijn val je natuurlijk op, en mensen zijn nieuwsgierig wat je hier doet en waarom je hier bent. Het is dus echt vriendelijk en belangstellend bedoeld, dus daarom vertel ik soms wel vijf keer per dag wie ik ben en wat ik doe. Het merendeel gaat nog in het Engels, maar zeggen hoe ik heet en waar ik woon lukt inmiddels in SiSwati, wat vaak erg gewaardeerd wordt.
Het wandelen afgelopen weekend was ook goed om in beweging te blijven, want voor mijn gevoel eet ik hier meer dan thuis. Omdat ik op dezelfde plek werk als waar ik woon én ik hier niet fiets, voelt het in vergelijking met Nederland al snel alsof ik dichtgroei. Door de warmte heb ik veel meer behoefte aan suiker en zout dan normaal - waar ik dus ook maar gewoon aan toegeef. Best wel apart, ik had het idee dat ik hier misschien wel minder zou eten, net als iedereen om me heen in Nederland, waardoor ik voordat ik wegging naar Afrika nog even wat extra lekkere (en vette) dingen kreeg. Maar het tegendeel is dus waar. Ik eet sowieso anders omdat bepaalde producten niet te krijgen zijn, maar ook omdat sommige dingen hier veel minder smaken en andere juist lekkerder. Iets wat ik hier bijvoorbeeld weinig drink is koffie. Ligt ongetwijfeld aan de pot Nescafé oplos die ik momenteel in mijn kast heb staan, maar het smaakt gewoon minder lekker. En dat terwijl ik op een doorsnee werkdag rustig een bakkie of zes naar binnen tikte... Ook alcohol drink ik hier veel minder, maar dat ligt vooral aan het feit dat je er relatief veel moeite voor moet doen om het te krijgen. Want als er eenmaal een biertje voor mijn neus staat, dan gaat dat er prima in! Verder is kaas hier eigenlijk niet te vinden, op wat rubberachtige plakjes na die ze geheel onterecht 'Gouda' noemen. Vlees eet ik weinig vanwege de koelkast, en ook vis ligt hier alleen in grootverpakking in de diepvries - geen goed idee dus tijdens het onweerseizoen. Wat groenten betreft zijn groene paprika's in overvloed te krijgen, maar rode en gele zie je nergens. Ook tomaten, groene kool, bieten en wortels zie je overal, maar prei ben ik bijvoorbeeld nog nergens tegengekomen en champignons zijn ook een zeldzaamheid (ja, in de Superspar van Malelane in Zuid-Afrika ligt het ongetwijfeld, en dan veel te duur).
Maar er zijn dus ook dingen die ik hier juist veel eet. Iets waar ik thuis nauwelijks wat mee doe en hier dagelijks door de yoghurt gooi is honing. Vooral aangezien we laatst verse honing van de imker hadden gekocht - relatief duur, maar heel erg lekker! Ook avocado's ben ik zo ongeveer verslaafd aan, er moet er altijd minstens eentje in mijn koelkast liggen, voor guacamole of door de sla. En crackers, die eet ik ook veel. Qua de wat minder gezonde dingen: iets als cola bijvoorbeeld drink ik thuis nooit, maar hier kun je daar op een snoeihete dag ineens zó'n zin in hebben. Om nog maar te zwijgen over koekjes, chips en - vooral - chocola... het leuke van veel met Amerikanen omgaan is trouwens dat je leert hoe makkelijk het eigenlijk is om 'even' iets te bakken, gezien hun bakcultuur. Laatst zei Kathy nog dat ze een paar overrijpe bananen had liggen, die volgens haar heel geschikt waren om bananenmuffins mee te maken. Het recept was heel simpel, ik heb er zelf nog wat cacao doorheen gegooid, en voilá, heerlijke bananen-chocolademuffins! Ook toen ik gisteren bij Jennifer was hadden we tussen de stroomstoringen door in no-time chocoladebrownies gebakken. Over dichtgroeien gesproken...
Overigens wordt dik zijn in Swaziland juist als positief ervaren - je hebt immers genoeg te eten. Dat levert af en toe wel wat bizarre cultuurverschillen op. Een kennis van Jennifer zei pasgeleden tegen haar 'wow, you look fat today!' Dat wordt hier serieus gezien als een compliment - je ziet er dik uit, oftewel je hebt goed gegeten de laatste tijd en waarschijnlijk heb je dus ook voldoende geld. Maar stel je voor dat iemand dat op straat in Nederland tegen je zegt... zeker als vrouw zou je diegene toch minstens een mep verkopen! Swazi's vallen dus ook meer op dikke vrouwen zou je denken, en dus niet op die slanke blanke dames... Hmm, dat lijkt helaas niet op te gaan. Dat wil zeggen dat de meeste Swazi mannen überhaupt niet echt naar het figuur van een blanke dame kijken, maar vooral naar het feit dat ze blank is - en dus geld heeft. De vraag 'are you married?' is me dan ook al vaak gesteld. Al in de eerste week dat ik hier was had ik binnen een paar dagen mijn eerste huwelijksaanzoek te pakken - heb uiteraard beleefd geweigerd
Goed, dat was weer een lesje Swazi cultuur, ben benieuwd hoeveel meer ik nog leer over het leven en de mensen hier. Ik vind het in elk geval nog steeds heel interessant om te ervaren hoe anders sommige dingen hier gaan. Het maakt dat je bepaalde zaken die in Nederland zo vanzelfsprekend zijn extra gaat waarderen. Binnenkort zal ik nog wel even verslag doen van mijn contact met de bank afgelopen week - op zijn minst bijzonder te noemen. Maar ik ga nu mezelf en de honden uitlaten voordat het weer gaat regenen, dus tot gauw!
P.S. Leuk weer, al die reacties, dankjewel! Als ik meer internettijd zou hebben dan zou ik iedereen even wat terugsturen, superleuk! Wist alleen niet dat ik een opa en oma had en naast Marloes en Nomsa ook Nanda heette.. iemand enig idee? Ach ja, oude mensen en computers...
Ligama lami ngu Nomsa!
Het is zondagavond en ik ben voor het eerst helemaal alleen hier. Kathy is vandaag vertrokken naar een conferentie in Senegal voor een week, James is naar huis voor het weekend en Linnea komt morgen pas terug uit Mbabane. En serieus, terwijl ik dit opschrijf zie ik vanuit mijn ooghoek ineens een heeeele grote harige spin in een wasteiltje kruipen! Shit shit shit, waarom nét nu ik alleen ben?! Ok, weg ermee... ik heb heel langzaam de deur opengedaan, teiltje voorzichtig gepakt en het met spin en al daarna als een idioot naar buiten gegooid - gelukkig maar dat het beest daar inkroop en ik het niet handmatig hoefde te verwijderen, zeg maar. Ja, niet alles qua natuur hier is altijd even leuk en gezellig, met name dus niet wat betreft insecten en reptielen. Mijn linkerhand is momenteel dik van een enorme muggenbult, waarvan ik er op mijn enkels tientallen heb, mijn voeten zitten onder de rode puntjes door alle mierenbeten (echt, het krie-óelt ervan hier!) en ik hoorde laatst ook al verhalen over slangen die hier voorkomen... Niet teveel bij stilstaan dan maar, lijkt me het beste. En zeker niet op een avond als deze!
Goed, een leuk natuurverhaal dan maar, terwijl ik zo nu en dan nog wat schichtig rondkijk in de hoop niets te zien kruipen of bewegen. Vorige week om deze tijd zat ik helemaal middenin de rimboe, want toen kampeerde ik met Victoria, Jennifer en Matthew (ook PC-vrijwilliger en ervaren hiker) in Malolotja Nature Reserve. De middag dat we aankwamen betrok het vrij snel nadat onze tenten stonden, en we kregen inderdaad een onweersbui over ons heen. Gelukkig klaarde het daarna op wat miezerregen na op, zodat we gezellig ons kampvuurtje konden stoken, compleet met worstjes en bier, erg leuk. In de bijna volle maan gingen we slapen, maar oei, wat werd het koud 's nachts! Gelukkig was ik voorbereid en had daarom aardig wat warme kleding bij me, maar het was niet een van mijn beste nachten, zeg maar. De volgende ochtend was het droog maar bewolkt, ideaal weer om een lange tocht te maken. Dat hebben we dan ook gedaan, met bepakking welteverstaan. Ik droeg ook de tent nog bij mijn bagage, dus ik voelde mijn rugzak goed. Het gebied was echt prachtig, we liepen door ruige kale berglandschappen waar de vreemdste bloemen en planten groeiden. En waar je zomaar uit het niets ineens een zebra zag! Echt heel mooi, maar pfoe, wat zwaar. Zeker na een uurtje of 2, toen we bergafwaarts liepen en je bij elke stap die je zette moest opletten om niet op een losliggende steen of wat dan ook te gaan staan. Na in totaal 4 uur lang door de bergen lopen bereikten we onze kampeerplek. Dat wil zeggen dat er een bordje stond met 'Campsite 10' op een relatief vlak stukje grond, en dat was het. De plek lag gelukkig aan de rivier, dus met onze
waterzuiveringstabletten hadden we in elk geval voldoende drinkwater. En voor de rest moest je de bosjes in - niet vergeten om je toiletpapier te verbranden, anders gingen de apen ermee aan de haal
Nadat we onze tenten hadden opgezet en een paar uur hadden gerust gingen we voor deel II van de tocht, namelijk: de beklimming van de hoogste berg in het natuurreservaat! Victoria wilde dat al heel lang, had ook al meerdere pogingen ondernomen om de berg te bedwingen, maar elke keer kwam er iets tussen. Dus nu moest en zou ze de berg op, bij volle maan welteverstaan. Dus we gingen op pad, eerst door wat hoog gras en struikgewas, toen op blote voeten door een beek, maar naarmate we hoger kwamen werd de begroeiïng minder. Na ruim 2 uur lopen waren we aardig op weg, maar... de top was niet te zien, want die was in dichte mist gehuld. Wat nu? Wachten totdat de mist zou optrekken...? we besloten nog een stuk door te lopen en bereikten uiteindelijk het base camp aan de voet van de berg - in dichte mist. Aangezien het kouder en ook donker werd, en zowel Victoria als Matthew de weg naar de top niet eerder hadden gelopen, besloten we uiteindelijk toch dat het verstandiger was om terug te gaan, hoezeer Victoria daar ook van baalde. Inmiddels was het helemaal donker geworden, dus met zaklantaarns liepen we terug, het spoor volgend naar beneden. Totdat... we ineens letterlijk het spoor bijster waren! Dus kijken, en zoeken, hoe kan dat nou... maar nee, we waren echt het pad kwijt. Iedereen verspreidde zich wat om te gaan zoeken, terwijl de stemming er intussen niet veel beter op werd. Stel je voor dat we het pad niet terug zouden vinden, wat dan? Overnachten op de berg? Geen prettig vooruitzicht... Ik was op een gegeven moment zelf wat verwijderd van de rest en scheen rond met mijn hoofdlamp, in de hoop het pad te vinden. Toen zag ik in mijn schijnsel ineens een silhouet... van een heel erg groot beest met een gewei. 'Die is wel 2x zo groot als ik!' schoot er door me heen. En ineens werd ik een beetje bang voor wat er allemaal nog meer aan groots en misschien gevaarlijks zou rondlopen of kruipen, zo in het pikkedonker boven op die berg... Gelukkig gelukkig vonden we kort daarna het pad terug - echt, wat een opluchting! Het eerste uur daarna zei niemand ook wat, en we liepen gestaag naar beneden. Toen we de beek bereikten werd er wel weer wat gepraat, maar iedereen slaakte echt een zucht van verlichting op het moment dat we de tenten weer zagen. Snel kampvuurtje gestookt, nog wat gedronken, en ik heb echt heerlijk geslapen die nacht
Ons avontuur eindigde de volgende dag, toen we na nog eens 5 uur hiken met bepakking (ditmaal droeg Jennifer de tent, dat scheelde wel) bij de uitgang van het park aankwamen. Ik vond het echt geweldig om te doen, maar ook best wel pittig, vooral die laatste dag. Toch wil ik dit vaker gaan doen (niet persé 's nachts
Na mijn hikeavontuur was het fijn om weer thuis te komen. Vooral ook betreft mijn werk, want ik ben me meer en meer aan het verdiepen in de logica achter de database, erg interessant. Ik snap het nog steeds niet helemaal, maar er zit progressie in, en stukje bij beetje komen de dingen op de juiste plek te staan. Ook ben ik allerlei formulieren aan het ontwerpen, zodat we daar straks alvast mee aan de slag kunnen bij de tuinbezoeken. Verder kreeg ik vrijdag het idee om een communicatieplan voor Vusumnotfo te schrijven, want ik vroeg me steeds maar af hoe het toch kon dat Kathy zoveel doet en bereikt, maar de buitenwereld - en vooral potentiële sponsoren en subsidiegevers - daar nauwelijks wat van weet. Tijd dus voor een website, een LinkedIn-account en meer van dat soort dingen. De vraag is alleen hoe dat vanuit hier te realiseren... misschien moet ik een dealtje maken met het dure hotel Orion een half uur verderop en ze vragen of ik daar een paar dagen achter internet mag zitten, wie weet... En voor al mijn sponsoren: dit weekend heb ik mijn eerste Masizakhe-nieuwsbrief geschreven, dus die komt er binnenkort aan. Ik ben lekker bezig dus, heb gisteren ook mijn administratie van oktober afgerond, dus dat gaat straks richting de penningmeester van Masizakhe. Ik hou hier namelijk al mijn kosten bij, zodat ik aan het eind van de maand weet hoeveel ik uitgegeven heb. Met de penningmeester kijk ik vervolgens welke kosten ik kan declareren vanuit mijn sponsorbudget en welke niet, en op basis van mijn declarabele uitgaven in oktober krijg ik de toelage van november overgemaakt. Nu maar hopen dat ik de attachments daadwerkelijk naar hem kan mailen straks... blijft spannend, internet!
Ook nog leuk om te vertellen is dat ik zaterdag weer de hele dag in touw ben geweest voor de tweede en laatste hiv-aidsmanifestatie, waarbij ik naast fotograferen ook veel heb geholpen bij de catering. 's Ochtends heb ik met Rob (PC-volunteer) wel 15 kilo rode bieten geraspt! Mijn vingers kleuren nu weer langzaam terug naar normaal, maar ze waren goed rood. De manifestatie werd net als vorige week in een community gehouden, waarbij mensen zich vantevoren konden opgeven. In een centraal deel vertelden hiv-aidspatiënten aan alle toehoorders sinds wanneer ze geïnfecteerd waren, hoe ze ontdekt hadden dat ze besmet waren en hoe dat hun leven veranderd heeft. Helaas allemaal in SiSwati, zodat ik de echte verhalen niet kon volgen, maar dat was in elk geval de strekking. Ik weet niet of ik dit al eens verteld heb, maar hier in Swaziland is maar liefst 40% van de bevolking seropositief... waarvan een groot deel het zelfs niet weet. Mensen hier zijn namelijk als de dood voor hiv-aids, niet zo raar aangezien het momenteel met stip doodsoorzaak nummer 1 is. Maar omdat ze er zo bang voor zijn laten ze zich bewust niet testen! Met als gevolg dat ze rustig doorgaan zonder condoom met hun meerdere mannen en/of vrouwen, aangezien polygamie hier nog steeds is toegestaan, zelfs normaal is. Ook vreemdgaan of 'iemand erbij hebben' is de gewoonste zaak van de wereld. Condoomgebruik helaas nog niet, dus kun je nagaan wat het effect is... die 40% komt natuurlijk niet zomaar ergens vandaan. Bovendien resulteert dat in een gemiddelde levensverwachting hier van - schrik niet - 31 jaar... Dat soort getallen zetten me wel aan het denken als ruim 30-jarige. Maar vandaar dus dat er dit soort voorlichtingsdagen georganiseerd worden, waar verteld wordt hoe de verspreiding van hiv-aids werkt én wat je ertegen kunt doen. De mensen van SASO (de Swazi hiv-aidsorganisatie) lieten door middel van een toneelstuk met letterlijk een rode draad zien hoe iedereen ongewild met elkaar verbonden raakt door onveilige seks. En na het gezamenlijke gedeelte volgden de workshops in kleinere groepen, waar uiteraard de werking en het gebruik van het condoom werd gedemonstreerd. Dat leverde zo nu en dan hilarische taferelen op, met bananen, wortels en plastic piemels (foto's volgen!), maar op deze manier zien mensen wel echt hoe het werkt.
Nog een laatste leuk bericht: ik heb sinds zaterdag ook een echte Swazi naam! Normaal gesproken krijg je die vanuit de community waar je gaat wonen, zoals de PeaceCorps-volunteers doen: die hebben dus ook allemaal een Swazi naam. Maar aangezien ik bij Kathy woon, die ondanks dat ze de Swazi nationaliteit heeft toch geen échte Swazi is, heette ik dus nog steeds Marloes. Terwijl ik zaterdagochtend met mijn handen in de bieten zat vroeg één van de trainers van SASO me naar mijn Swazi naam. Aangezien ik die niet had, bedachten hij en Margareth, met wie ik aan het koken was, een naam voor me. Dus vanaf nu zeg ik als Swazi's mijn naam vragen: ligama lami ngu Nomsa! De meeste Swazi namen hebben een betekenis, zo ook deze: Nomsa betekent aardig, vriendelijk. Best een compliment vind ik, dat ik die naam krijg van mensen die me nog nauwelijks kennen. Ik voelde me in elk geval erg trots! Nu nog leren om daadwerkelijk te reageren als iemand 'Nomsa' roept..
Alweer een enorme lap tekst zie ik - en dat terwijl ik dacht dat ik niet zoveel had om over te schrijven dit keer! Schijnbaar krijg ik dus nog steeds genoeg inspiratie vanuit mijn werk en leven hier om over te vertellen. Hopelijk zijn de verhalen niet al te lang... en anders werkt regels overslaan ook
Werken en wachten
Afgelopen vrijdagochtend is John weer vertrokken richting UK. Op mijn laptop staat een database die al echt ergens op begint te lijken - de steigers staan er nog wel omheen, maar de grote lijnen zijn er, daar heeft John aardig wat programmeeruurtjes in gestoken. De database is dus zeker nog niet af, en vooral op het gebied van gebruiksvriendelijkheid moet er nog een hoop gebeuren, maar hee - daar ben ik voor
Had ik in mijn vorige weblog trouwens misschien de suggestie gewekt dat er hier weinig te doen is - niets is minder waar. Ik moet alleen wennen aan het andere werkritme dat hier heerst - oftewel geen strakke 40-urige werkweek, maar dingen vaak overal tussendoor doen, of simpelweg wanneer het kan. Ook woon én werk ik op dezelfde plek, wat ik niet eerder heb gedaan. Ik heb bijvoorbeeld dagen dat ik om 7 uur 's ochtends begin, dan tussen 13 en 16 uur een boodschap ga doen voor Kathy en tijdens het eten zit ik dan weer met haar te discussiëren over de database. Vandaag (zaterdag) ben ik overigens ook de hele dag in touw geweest vanwege een hiv-aidsmanifestatie, waarbij ik de fotograaf was en heb geholpen met het uitdelen van het eten. Want, regel 1: als je iets organiseert in Swaziland, zorg dan dat er eten is, anders komt er sowieso niemand. Geen regen helpt ook mee, maar aangezien je daar zelf niet veel aan kunt doen, is een maaltijd echt een vereiste. Om te voorkomen dat mensen alleen daar voor komen, heeft Kathy een slim bonnetjessysteem opgezet, zodat iedereen ook evenveel eten krijgt. Je wilt niet weten hoe belangrijk dat is namelijk... Aan de andere kant doen mensen ook weer niet moeilijk over wat ze krijgen. Als je mij als lunch 4 gortdroge boterhammen met een mespuntje pindakaas of boter zou geven en een glas 'vruchtensap' (die kleur had het althans), dat zou ik misschien niet zo gretig in ontvangst nemen. En de gemiddelde Nederlander zou bij 2x2 versies boter vast ook gaan zeuren of hij er niet eentje zou mogen ruilen voor pindakaas. Dat doen mensen hier dus niet, ze zijn weliswaar erg happig op eten, maar met wat ze krijgen zijn ze tevreden. Of Swazi's hebben echt een andere smaak, kan natuurlijk ook.
Maar ik dwaal af, ik wilde nog even doorgaan over hoe anders een werkdag hier is dan in Nederland. Vaak bestaat een groot deel van je werk hier namelijk uit wachten. Wachten bij de bank, wachten op de bus (zou er nog een niet-propvolle combi langskomen vandaag?) en - niet verrassend denk ik - wachten op degenen die je uitgenodigd hebt voor de vergadering. Dat geldt overigens niet alleen voor Swazi's, want één van de PeaceCorpsvrijwilligers is ook echt een notoire laatkomer - wat dus eerder richting uren dan minuten gaat. Maar ja, ook de Swazi's staan niet bekend om hun punctualiteit - vrijdag presteerden mensen van SASO, de Swazi hiv-aidsorganisatie die de manifestatie van zaterdag mede organiseerde, het zelfs om maar liefst 5 uur te laat te komen zonder dat te melden. 'Ja, we hadden wat problemen met transport, want ja, het regende'. 'TIA' galmt hier dan wel eens rond - This Is Africa (uit de film Blood Diamond, geloof ik). Alhoewel 5 uur zelfs voor Swazibegrippen erg laat is, dat dan weer wel. Wat ook helaas typisch Swazi is, is om dingen net niet zo af te leveren als je ze hebt besteld. Een voorbeeld: Kathy heeft voor haar administratie van Vusumnotfo bankoverzichten nodig per dag, om betalingen te doen, te checken of er donaties zijn binnengekomen, etc. Het gebeurde deze week dus dat de bank het voor de derde keer op rij presteerde om een overzicht van de verkeerde dag voor haar samen te stellen, nota bene na herhaaldelijk telefoonverkeer daarover. Hoe moeilijk kan het zijn, vraag je je dan af...? Daar rijd je dan voor heen en weer naar Piggs Peak - is toch 3 kwartier de heuvel op en terug. Plus: je kunt wéér niet verder met je administratie ('misschien hebben we ze morgen'). Kathy was dus not amused, zogezegd. Volgens haar ligt het aan het feit dat de Swazibanken gecentraliseerd zijn, waardoor ze bepaalde regeltjes over wat ze wel en niet voor klanten mogen doen van bovenaf krijgen opgelegd - terwijl 'bovenaf' weer terugwijst naar het filiaal zelf, dat ze daar hun zaakjes beter op orde moeten hebben. Af en toe doet het me erg denken aan de communistische praktijken van vroeger in Oost-Europa - met stempels en alles erbij. Ik ging vorige week bijvoorbeeld een pakketje ophalen voor Kathy uit haar postbus bij het postkantoor. Prima, dat kan: boekje erbij, formulier erbij, nog een formulier erbij, beetje schrijven her en der, en jawel - stempelen maar. Wel 4 stempels gingen er in het boekje - want het is tenslotte het postkantoor, dus belangrijk... Maar toen ik vervolgens geen ID bij me had (wat normaal gesproken niet hoeft hier bij pakketjes, maar vandaag dus wel), toen ging het hele feest niet door. Jammer hoor, van al die stempels... ik hoorde mezelf overigens heel diplomatiek zeggen 'Nee, mijn ID heb ik niet bij me. Misschien morgen'. Ik leer het al
Naast werk zijn er hier ook steeds leuke dingen te doen, zoals afgelopen woensdag. Toen was er een filmavond in 'House on Fire', een podium een paar uur rijden hier vandaan waar ook eens in de maand een bandje optreedt of iets anders georganiseerd wordt. Ja, de avond heette eigenlijk iets als Film Festival, maar dan wek ik verkeerde suggesties, voor de Rotterdammers onder ons. Want veel meer dan een paar korte films, een dame in een afgrijselijke lila-glitter zeemeerminjurk zonder het vereiste figuur daarvoor en een prijsvraag die ik niet begreep was het eigenlijk niet. Maar de films waren goed en de avond was erg gezellig, ik ben vantevoren zelfs uit eten geweest - een zeldzaamheid hier, en daarom extra leuk. Victoria, ook een PC-vrijwilligster, had me gevraagd of ik meewilde. Ook met haar kan ik het erg goed vinden - ze heeft iets mafs, iets heel eigens en is bijna anti-Amerikaans wat dat overdreven 'Hi, how are yooooou today' betreft, dus ik mag haar wel. Erg leuk, ik heb hier gewoon al een sociaal leven
vingers, grr), dan wordt het zogezegd een echte uitdaging
Update: het is inmiddels woensdag en ik ben dus inderdaad gaan hiken, vandaar de wat latere weblog deze week. De hike was echt een avontuur - dat verhaal vertel ik de volgende keer! Bedankt ook weer voor alle reacties en mailtjes, ik hoop dit weekend wat tijd te vinden om in elk geval de mails te beantwoorden. Want ja, ik krijg het ook hier voorelkaar om het druk te hebben